การเปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณค่าเฉลี่ยรวมทุกองค์ประกอบด้วยวิธีถ่วงน้ำหนัก

 

            จากการได้ศึกษาวิธีการคำนวณคุณภาพเฉลี่ยของทุกหน่วยงานเมื่อเดือนสิงหาคม 2545 ปรากฏว่าในจำนวนหน่วยงานที่พร้อมรับการประเมินทั้งหมด 36 หน่วยงานนั้น มี 34 หน่วยงานที่คำนวณคุณภาพเฉลี่ยโดยวิธี ไม่ถ่วงน้ำหนัก และมี 2 หน่วยงานที่คำนวณคุณภาพเฉลี่ยโดยวิธี ถ่วงน้ำหนัก ซึ่งการคำนวณทั้งสองวิธีนี้ให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน (ดูการเปรียบเทียบผลการคำนวณค่าเฉลี่ย)

ดังนั้น เพื่อให้การคำนวณคุณภาพเฉลี่ยเป็นมาตรฐานเดียวกัน จึงควรใช้วิธีการคำนวณแบบเดียวกัน และวิธีการคำนวณที่เหมาะสมคือ วิธีถ่วงน้ำหนัก เพราะวิธีนี้สามารถสะท้อนภาระงานหลักของหน่วยงานได้ดีกว่าการคำนวณค่าเฉลี่ยวิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก

การคำนวณวิธีถ่วงน้ำหนัก จะสะท้อนภาระงานหลักของหน่วยงานได้ดีกว่าการคำนวณวิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก

                                               

 

 

องค์ประกอบที่

 

 

จำนวนตัวบ่งชี้ที่ผ่านการประเมิน

 

 

ค่าเฉลี่ย

ระดับ

5

4

3

2

1

1. ปรัชญา ปณิธาน วัตถุประสงค์และแผนงาน

1

1

 

 

 

4.50

2. การเรียนการสอน                              

 

1

3

5

3

2.17

3. กิจกรรมพัฒนานักศึกษา

 

 

 

 

 

 

4. การวิจัย

 

 

 

 

 

 

5. การบริการทางวิชาการแก่สังคม

 

 

 

 

 

 

6. การทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม

1

 

 

 

 

5.00

7. การบริหารและจัดการ

1

 

 

 

 

5.00

8. การเงินและงบประมาณ

1

 

 

 

 

5.00

9. ระบบและกลไกการประกันคุณภาพ

 

 

 

 

 

 

รวม

4

2

3

5

3

?

 

ตารางที่ 1 ส่วนสรุป

 

ตัวอย่างการคำนวณค่าเฉลี่ย วิธีถ่วงน้ำหนัก เพื่อสะท้อนภาระงานหลักของหน่วยงาน

 

·       การคำนวณค่าเฉลี่ยแต่ละองค์ประกอบ เช่น องค์ประกอบที่ 2. การเรียนการสอน

คุณภาพเฉลี่ย =

   =

                   โปรดสังเกตว่าตัวหารคือ ผลรวมของจำนวนตัวบ่งชี้ในองค์ประกอบที่ 2.

 

·       เปรียบเทียบผลการคำนวณค่าเฉลี่ย วิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก และ วิธีถ่วงน้ำหนัก

          û วิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก หมายถึงการให้น้ำหนักแต่ละองค์ประกอบเท่าเทียมกัน

คุณภาพเฉลี่ย =

                                             =

                   โปรดสังเกตว่าตัวหารคือ ผลรวมของจำนวนองค์ประกอบที่นำมาประเมิน

 

            ü วิธีถ่วงน้ำหนัก โดยใช้ผลรวมจำนวนของตัวบ่งชี้รวมเป็นน้ำหนัก

คุณภาพเฉลี่ย =

         =

                   โปรดสังเกตว่าตัวหารคือ ผลรวมของจำนวนตัวบ่งชี้รวม

 

ผลการคำนวณค่าเฉลี่ย วิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก และ วิธีถ่วงน้ำหนัก

            การคำนวณค่าเฉลี่ยแต่ละองค์ประกอบจากตารางที่ 1 ภาระงานหลักของหน่วยงาน คือ องค์ประกอบที่ 2 (สังเกตที่จำนวนของตัวบ่งชี้ซึ่งมีมากที่สุด) โดยคำนวณค่าเฉลี่ยได้เท่ากับ 2.17 และผลการประเมินองค์ประกอบที่ 2 ตกอยู่ในระดับ พอใช้

การคำนวณค่าเฉลี่ยรวมของทุกองค์ประกอบ ถ้าคำนวณ วิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก จะได้ค่าเฉลี่ยรวมเท่ากับ 4.33 (องค์ประกอบที่มีอิทธิพลต่อค่าเฉลี่ยรวมมากที่สุดในที่นี้คือ องค์ประกอบที่ 6, 7 และ 8) ซึ่งผลการประเมินตกอยู่ในระดับ ดี และหากคำนวณตาม วิธีถ่วงน้ำหนัก จะได้ค่าเฉลี่ยรวมเท่ากับ 2.94 ซึ่งผลการประเมินตกอยู่ในระดับ ได้มาตรฐานที่ยอมรับได้

 

วิธีการคำนวณค่าเฉลี่ยที่สะท้อนภาระงานหลักของหน่วยงาน

จำนวนหน่วยงานทั้งหมดของมหาวิทยาลัยกรุงเทพในเดือนสิงหาคม 2545 มี 40 หน่วย และหน่วยงานที่พร้อมรับการประเมินครั้งที่ 1 เดือนสิงหาคม 2545 มี 36 หน่วยงาน ในจำนวนนี้มี 2 หน่วยงานที่คำนวณค่าเฉลี่ยของคุณภาพด้วยวิธีถ่วงน้ำหนัก โดยใช้ผลรวมจำนวนของตัวบ่งชี้เป็นน้ำหนัก และมี 34 หน่วยงานที่คำนวณค่าเฉลี่ยของคุณภาพโดยใช้วิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก ซึ่งหมายถึงการให้น้ำหนักแต่ละองค์ประกอบเท่าเทียมกัน

จากการวิจัยของผู้เขียน (ตุลาคม 2545) พบว่า หน่วยงานที่คำนวณค่าเฉลี่ยวิธีถ่วงน้ำหนักได้ค่าคุณภาพโดยรวมสูงกว่าการคำนวณค่าเฉลี่ยวิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก ทั้งนี้เป็นเพราะว่าหน่วยงานใดมีความเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบใดมากที่สุด จำนวนของตัวบ่งชี้ในองค์ประกอบนั้นก็จะมีจำนวนมากที่สุดตามไปด้วย และคุณภาพขององค์ประกอบนั้นก็ควรจะสูงกว่าองค์ประกอบอื่นๆ ด้วย เมื่อนำจำนวนของตัวบ่งชี้เป็นน้ำหนัก ก็จะทำให้น้ำหนักมีผลมากที่สุดต่อค่าเฉลี่ย ดังนั้น ค่าเฉลี่ยที่คำนวณได้จึงสะท้อนภาระงานหลักของหน่วยงานได้ดีกว่าการคำนวณค่าเฉลี่ยวิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก โปรดวิเคราะห์ค่าเฉลี่ยจากผลงานวิจัยในตารางที่ 2 ประกอบการทำความเข้าใจ

 

 

ผู้ประเมิน

 

n

ไม่ถ่วงน้ำหนัก

ถ่วงน้ำหนัก

สถิติทดสอบ

mean

sd

mean

sd

t          

p

ประเมินตนเอง

36

3.67

0.52

3.73

0.51

3.19

0.003

ประเมินโดยกรรมการ

36

3.56

0.58

3.62

0.55

3.01

0.004

 

ตารางที่ 2 ผลการประเมินคุณภาพภายในครั้งที่ 1 เดือนสิงหาคม 2545

 

จากตารางที่ 2 วิเคราะห์ได้ 3 ประเด็นคือ หนึ่ง ค่าเฉลี่ยที่คำนวณได้จากวิธีถ่วงน้ำหนักมากกว่าค่าเฉลี่ยที่คำนวณได้จากวิธีไม่ถ่วงน้ำหนัก สอง ค่าเฉลี่ยที่คำนวณได้จากการประเมินตนเองมีแนวโน้มที่จะมากกว่าค่าเฉลี่ยที่คำนวณได้จากประเมินโดยกรรมการทั้งสองวิธี (ใช้คำว่า แนวโน้ม เพราะว่าไม่ได้ทดสอบการมีนัยสำคัญ) สาม ความเห็นของคณะกรรมการมีแนวโน้มที่จะแตกต่างกันมากกว่าความเห็นของเจ้าของหน่วยงาน (พิจารณาจากค่า sd)

 

 

 

 

 

 

ระดับ

ค่าเฉลี่ย

ความหมาย

1

2

3

4

5

1.00 – 1.49

1.50 – 2.49

2.50 – 3.49

3.50 – 4.49

4.50 – 5.00

ยังต้องปรับปรุง

พอใช้

ได้มาตรฐานที่ยอมรับได้

ดี

ดีเยี่ยม

 

                           ตารางที่ 3 เกณฑ์การประเมินผลคุณภาพของมหาวิทยาลัยกรุงเทพ